Dünya’nın milyonlarca yıldır devam eden doğal iklim döngüsü, insan faaliyetlerinin neden olduğu küresel ısınmayla önemli bir değişime uğradı. Columbia Üniversitesi ve Colorado Boulder Üniversitesi iklim bilimcilerinin ortaklaşa yürüttüğü ve Science dergisinde yayımlanan araştırma, gezegenin doğal koşullarda yeni bir buzul dönemine doğru ilerlerken 20. yüzyılda hızlanan sıcaklık artışları nedeniyle bu sürecin kesintiye uğradığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre fosil yakıt kullanımı ve atmosferde biriken sera gazları, Dünya’nın jeolojik iklim takvimini en az birkaç yüz bin yıl öteledi. Bilim insanları, insan faaliyetlerinin doğal iklim döngüleri üzerindeki etkisinin gezegenin uzun vadeli geleceğini değiştirecek boyuta ulaştığına dikkat çekti.
Kuzey Amerika’daki Buzulların 2 Bin Yıllık Büyümesi Son 60 Yılda Durdu
Yaklaşık 11 bin 700 yıl önce başlayan mevcut sıcak buzul arası dönemde Dünya, yaklaşık 2 bin yıl önce yeniden soğuma eğilimine girdi. Bu değişim, yeni bir buzul döneminin başlangıcına yönelik işaretler olarak değerlendirildi.
Araştırma ekibi, Kanada’nın Nunavut bölgesindeki Baffin Adası’nda bulunan Barnes Buz Takkesi’nden elde edilen bitki kalıntılarını ve kayalardaki radyoaktif berilyum-10 izotoplarını inceleyerek buzulların geçmişteki hareketlerini araştırdı.
Ölçümler, buz tabakasının yaklaşık 2 bin yıl önce yeniden genişlemeye başladığını ve bu büyümenin 60 yıl öncesine kadar düzenli biçimde devam ettiğini gösterdi. Ancak son yarım yüzyılda hız kazanan küresel ısınma, büyüme eğilimindeki buzulların erime sürecine girmesine neden oldu.
Araştırmanın yazarlarından jeokimyacı Nicolás Young, Dünya’nın doğal işleyişi içerisinde yeni bir buzullaşmaya doğru ilerlediğini, ancak insan faaliyetlerinin bu süreci kesintiye uğrattığını vurguladı.
“İnsanlar Milyonlarca Yıllık Döngüleri Değiştiren Jeolojik Aktörler”
Araştırmaya eşlik eden değerlendirme makalesini kaleme alan Wisconsin-Madison Üniversitesi buzul bilimcisi Prof. Dr. Shaun Marcott, mevcut iklim koşullarının gelecekteki buzul çağının yüz binlerce yıl boyunca başlamasını engelleyebileceğini belirtti.
Marcott’a göre insanlık, çevre üzerinde etkili olan bir tür olmanın ötesine geçerek gezegenin temel jeolojik döngülerini değiştirebilen bir güce dönüştü. Gelecekte kaç buzul döngüsünün gerçekleşmeyeceğinin ise insanların fosil yakıt kullanımını ne kadar hızlı azaltacağına ve karbon emisyonlarını sınırlama yönündeki tercihlerine bağlı olduğu ifade edildi.
Ekosistem Ve Biyolojik Yaşam Üzerinde Derin Etkiler Bekleniyor
Bilim insanları, yeni buzul çağının ertelenmesinin ilk bakışta olumlu bir gelişme gibi algılanabileceğini ancak bu durumun gezegenin ekolojik dengesi açısından önemli riskler taşıdığını belirtiyor.
Son 2 milyon yıllık jeolojik süreçte yaşanan buzul döngüleriyle birlikte şekillenen biyolojik ve fiziksel sistemlerin, iklimdeki bu hızlı değişime uyum sağlamakta zorlanabileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, doğal iklim döngülerinin insan etkisiyle değişmesinin yalnızca buzullar üzerinde değil, okyanus akıntıları ve küresel iklim kuşakları gibi yaşamsal sistemlerde de uzun süreli ve öngörülmesi güç sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
İlk yorum yapan olun